la matanza, of ‘snelheid is niet alles’

Deze week opnieuw een Argentijn aan het woord die vertelt hoe hij denkt over de ‘recuperadas’: de bedrijven die werden ingenomen door de werknemers, omdat de directeur van het bedrijf het op een of andere manier liet afweten. Ik liep een dag als vertaler mee met vier Duitse studenten die de mensen achter de recuperadas interviewden.

63286_agboindustbia-desabbollo-1

Ik ben bij oliefabriek ‘La Matanza’ in La Tablada, een stadje tegen Buenos Aires aan, buiten de gekte van de stad. Deze fabriek viel op 15 juli 2016 ineens stil, na maandenlange achterstallige betaling van het salaris van 126 werknemers. Van die 126 werknemers besloten er 94 samen verder te gaan in dezelfde fabriek, onder een andere naam als coöperatie.

In november 2016 was de fabriek nog altijd niet gestart. De rechter liet met haar uitspraak op zich wachten. Wel had ze in een informele bijeenkomst al gezegd dat dit goed gaat komen, als de werknemers het voor elkaar krijgen een paar maanden huur vooruit te betalen. De werknemers gingen voorzichtig aan het werk. Dat was geen handige zet. De oude directeur, aangeklaagd door dezelfde werknemers, met een straf boven zijn hoofd, wist dat er nog geen officiële uitspraak is gedaan en liet gas en licht afsluiten voor de hele fabriek.arton43962-69de7
De werknemers protesteerden bij de rechtbank, er kwam een uitspraak en in januari 2017 startte de fabriek weer. Met 94 nieuwe directeuren. Geen achterstallige betalingen meer, zekerheid van salaris.

Dat salaris is echter niet zo veel.
De fabriek liep al niet goed, anders hoefde de directeur niet te vertrekken. En fabriekswerknemers doen wat ze gewend zijn te doen. En dat is in dit geval niet voldoende.
arton60991-6f191
Ineens zijn de werknemers directeuren geworden. En daarbij horen verantwoordelijkheden die ze wel op zich willen nemen, maar die ze niet kennen.
Dat betekent dat de werknemers geïnstrueerd moeten worden, geschoold, gecoacht. Ik maak vandaag kennis met Daniel.
Hij hoort bij IMPA, een overgenomen metaalfabriek, de eerste recuperada van het land in 1998. Zij hebben hotel Bauen geholpen, toen het voor de werknemers daar tijd was om samen zelf te beginnen.
We hebben afgesproken om een interview te houden om 10 uur, maar er is geen mogelijkheid om te praten. Daniel is hier niet om interviews af te nemen, hij is hier om te helpen. Er is een asemblea aangekondigd, een overlegmoment tussen alle directeuren van het bedrijf.
En al deze directeuren hebben nooit een opleiding gevolgd. En in de fabriek van IMPA hebben ze een universiteit voor arbeiders gesticht. En een basis- en middelbare school. En een museum. Hier is ook de MNER opgericht, de Nationale Beweging voor Overgenomen Bedrijven. Zij helpen organisaties die deze bedrijfsvorm ook willen aannemen. Dus Daniel komt kijken wie hij op kan leiden en waarmee hij verder van dienst kan zijn.
Wij buitenstaanders mogen vanzelfsprekend niet zomaar pottenkijken in de asemblea en we zitten een half uur in de koffiekamer van de fabriek te wachten. ‘We zijn zo terug,’ knikten de mannen, maar ik wist al toen ze hun thermosfles met heet water en hun mate meenamen, dat ‘zo terug’ een rekbaar begrip ging worden.
Dan komt Daniel terug naar boven. Hij legt ons het probleem haarfijn uit.
Anders dan werknemers in een hotel, moet hier niet beslist worden over bierviltjes, een benefietconcert of over constructie aan het gebouw. Hier vallen besluiten over het verhogen van de productie, het zoeken naar nieuwe opdrachtgevers of afnemers en het veranderen van de productiesnelheid in de verschillende onderdelen van het proces. Alle werknemers hebben er een mening over, iedereen is betrokken, maar geen van hen weet echt wat er moet gebeuren.
160916-AceiteraMadero-e1474046992749
‘De enige echte oplossing voor de werknemers hier is dat de oude directeur terugkomt. Ze zijn afhankelijk van hem. Vanaf het moment dat ze hier kwamen werken, is hen dat aangeleerd. Je doet je taak in het productieproces en je onthoudt je van verder commentaar. Maar de directeur komt niet terug. Nu moeten ze ineens mee gaan denken, commentaar gaan leveren, dat duidelijk formuleren en beslissingen nemen. Die stap duurt maanden en soms zelfs jaren bij sommige werknemers. Die stap zet je niet tijdens een nachtje protesteren.’
Manu is een intelligente jongen. Hij kijkt me uitdagend aan als ik zijn antwoorden in het Engels vertaal voor mijn Duitse werkgevers. Hij verstaat elk woord wat ik zeg, dat weet ik zeker, maar hij piekert er niet over in het Engels verder te praten.
‘We helpen ze voornamelijk met het inzicht krijgen in het productieproces, in het aanpakken van problemen en in het formuleren van ideeën. Maar in de tijd dat ze dat onder de knie krijgen, draait de fabriek niet op volle toeren, of staat zelfs helemaal stil. Met als gevolg dat de opbrengst daalt en de werknemers denken dat ze het niet goed doen. Ja we hebben ook wel vaak aanmoedigende gesprekken ja, gewoon moed inpraten. Demonstraties samen zijn niet alleen om ons gelijk te krijgen, ‘ lacht hij, ‘het werkt ook voor het groepsgevoel, dat zal ik niet ontkennen.’6b15d804-c969-4eb4-b76c-6e45e583c5e4-a5cea
‘Jullie zijn toch studenten?’ knikt hij naar de Duitsers voor wie ik vandaag alles vertaal. In sneltreinvaart noemt hij drie artikelen die de laatste jaren in Argentinie over recuperadas verschenen zijn en vertelt kort de inhoud. De artikelen ondersteunen zijn voorgaande verhaal. ‘Niet gelezen?’ vraagt hij, zonder spot. ‘Misschien een goed idee voor jullie docent. Bestaat zo’n bedrijfsvorm helemaal niet in Europa? ‘ vraagt hij, voor de derde keer, verbaasd. ‘Nou ja, het kan natuurlijk niet in Duitsland, communisme,’ antwoordt hij dan zichzelf. Hij praat nog even met een van de studenten over de politieke situatie in Europa in de laatste honderd jaar en het is duidelijk dat hij heel veel weet over de Europese geschiedenis.
Mijn werkgevers, de studenten, hebben een strak schema vandaag en kunnen niet langer blijven. Ze hadden nou er nou eenmaal op gerekend om 10 uur te beginnen.
‘Vooruit dan maar,’ knikt hij kalm, als ik dat vertaald heb, terwijl hij zijn zweethanden aan zijn grijze verwassen shirt afveegt. Hij steekt zijn hand uit en met de ander trekt hij zijn korte broek recht. ‘Een waar genoegen. Succes met de scriptie.’
Hij brengt ons over het fabrieksterrein, waar de zon op het asfalt brandt, naar de metalen toegangsdeur. Omdat hij doorpraat met een van de studenten, blijft hij wat achter. Hij loopt doet daarnaast ook alles rustig aan.
Met een glimlach houdt hij de deur open.
‘Snelheid is niet alles. Soms heeft iets meer tijd nodig dan je zou willen.’ Ik glimlach terug  en vraag me af of hij het over de werknemers in deze fabriek, ons strakke schema of het leven heeft. Of alledrie.

Foto’s: http://www.laizquierdadiario.com; http://www.matanzadigital.com
Voor de Spaanstaligen is er een filmpje:

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s